Een nieuwe baas… wat nu?
06/6/2010 Die vraag stond centraal tijdens de intervisiemiddag voor bestuursadviseurs bij de gemeente Houten. Het programma bestond uit een presentatie over het formatieproces door Jan Hoek (informateur stadsdeel centrum Amsterdam). Daarna volgde een kennisdelend gesprek van de bestuursadviseurs met Hans Oostendorp van politiek-bestuurlijk adviesbureau Jacques Necker.
Presentatie Jan Hoek
Vooral dit laatste deel leverde veel discussie op, waaruit bleek dat ambtenaren en politici lang niet altijd op dezelfde manier naar zaken kijken. Wat te denken van het volgende. Tijdens het proces van coalitievorming is er vaak sprake van wrijving tussen politici en ambtenaren. De politici roepen dat de ambtenaren er niets van kunnen en ambtenaren horen politici zaken roepen die in de praktijk onhaalbaar lijken. De spanning zit volgens Jan Hoek in het typisch Nederlandse fenomeen dat ambtenaren de illusie hebben om politici voor fouten te behoeden tijdens de coalitievorming. Zijn tip: smoor politieke ambities niet in de kiem door direct ‘kan niet', ‘mag niet' te roepen. Een minder controversiële tip was die om als bestuursadviseur goed te registeren wat de onderhandelaars werkelijk bezig houdt. Meestal zijn er maar een paar onderwerpen waarop het werkelijk spannend kan worden de komende bestuursperiode. Het is de kunst van de adviseur om daarop de vinger te leggen. Zodoende is een wethouder beter te adviseren tijdens de rit. Enkele andere tips van Jan Hoek:
/ Lees de partijprogramma's en zet de overeenkomsten en verschillen op een rij.
/ Geef nooit één advies, maar zorg voor minstens drie opties!
/ Benadruk jouw aandeel niet: zorg ervoor dat de politicus kan zeggen dat hij het zelf geregeld heeft.
/ Zoek de griffie op: de griffie is er voor de raad en daar draait het om bij de onderhandelingen. De partij die je dient als bestuursadviseur is demissionair!
/ Veel bestuurders weten dingen niet maar komen daar niet graag voor uit. Ondersteun hen door snel met feitjes te komen bij het opstellen van programma's.
Presentatie Hans Oostendorp
Vervolgens neemt Hans Oostendorp het stokje over. Hij is bestuurskundige en adviseur bij Jacques Necker. Op basis van een analyse van tientallen coalitieakkoorden geeft hij inzicht in bijzondere situaties uit het land. Zoals gemeenten waar coalitie en oppositie letterlijk zijn gewisseld. Dan is de tip om niet alleen oog te hebben voor de coalitievorming maar ook voor de wijze waarop de oppositie het verlies verwerkt (oppositievorming). De grootste gemene deler in de akkoorden is de urgentie van enorme bezuinigingen. Tegelijk valt op dat de ‘no go areas' voor bezuiniging concreter worden benoemd dan de besparingsmaatregelen. Een bestuursadviseur heeft oog voor de politieke rationaliteit en houdt bijvoorbeeld scherp in de gaten of lastige kwesties niet teveel en op hetzelfde moment bij één bestuurder terecht komen.
Zijn presentatie is vooral een hulpmiddel voor een kennisdelend gesprek met de bestuursadviseurs over hun rolopvatting in het bestuurlijk ambtelijke samenspel (B.A.S). Tijdens de presentatie van Hans werden er volop praktijk ervaringen gedeeld en tips uitgewisseld tussen de aanwezigen. Reden genoeg dus om vaker bij elkaar te komen voor intervisie en kennisdeling.
Op naar de volgende bijeenkomst
Dit was de allereerste middag voor bestuursadviseurs. Door de enthousiaste reacties gaan wij deze zeker vaker organiseren. Het idee is simpel: een gemeente is de gastheer, Jacques Necker neemt de organisatie voor haar rekening. Het onderwerp en het programma bedenken we gezamenlijk. Wilt u gastheer zijn of heeft u ideeën voor thema's? Wij horen het graag! U kunt hiervoor contact opnemen met Lauryan Bakker via lauryan@necker.nl of 06-175 891 83.
